Gen. bryg. Stanisław GRZMOT - SKOTNICKI

 

Urodził się 13 stycznia 1894 roku w Skotnikach (powiat Sandomierz). W 1912 roku ukończył gimnazjum w Radomiu. W roku 1913 rozpoczął studia w Akademii Handlowej (St. Gallen w Szwajcarii). W czasie studiów wstępuje do Związku Strzeleckiego. W Stróży kończy kurs instruktorski i zostaje komendantem komórki Związku Strzeleckiego w St. Gallen. Jeszcze przed wybuchem I Wojny Światowej zostaje skierowany na kurs oficerski w Krakowie. 2 sierpnia 1914 roku prosto z kursu rusza w pole, jako jeden z żołnierzy słynnej "Siódemki Beliny", z zadaniem zdobycia posterunku rosyjskiego. Po wykonaniu zadania wraca do Krakowa i razem z pierwszą kadrową 6 sierpnia 1914 roku rusza do Kongresówki. Rozpoznaje drogę marszu Kadrówki, obala słupy graniczne zaborów. Z chwilą wyruszenia na wojnę przybrał pseudonim "Grzmot", który stał się nieodłącznym członem jego nazwiska. Bierze udział w marszu na Kielce. 9 października 1914 roku zostaje mianowany na podporucznika i obejmuje funkcję adiutanta Beliny - Prażmowskiego.

1 listopada 1914 roku obejmuje funkcję komendanta 2 plutonu w 1 szwadronie 1 Dywizjonu Legionów Polskich. Z dniem 1 stycznia 1915 roku obejmuje dowodzenie 2 szwadronem i zostaje mianowany porucznikiem. Następnie, aż do lipca 1917 roku, do kryzysu przysięgowego, dowodzi 1 szwadronem w 1 pułku ułanów Legionów Polskich. Brał udział w walkach nad Nidą, w rejonie Nowego Korczyna, Szczytnikami, Lublinem, Kościuchnówką i Trojanówką.

 

Razem z całym pułkiem Beliny walczy pod Krzywopłotami, Wolbromiem i Uliną Małą. Następnie walczy na Podhalu pod Limanową, Nowym Sączem i w kilkudniowej Bitwie pod Łowczówkiem. Ponadto ubezpieczał, wraz ze swoim szwadronem, przemarsz piechoty legionowej w kierunku Łodzi i Częstochowy. Internowany w lipcu 1917 roku przebywa w obozie w Szczypiornie. W niewoli zastaje go koniec wojny. Przebywa wówczas w więzieniu w Rastadt, gdzie został osadzony za wzbudzanie oporu przeciwko władzom obozowym. W październiku 1918 roku wraca z internowania i zostaje mianowany rotmistrzem. Wstępuje do Polskiej Organizacji Wojskowej. Obejmuje funkcję zastępcy dowódcy 1 pułku szwoleżerów, którym dowodził mjr Gustaw Orlicz - Dreszer. Razem z pułkiem rusza w pole, by walczyć o wschodnie rubieże Rzeczypospolitej. W grudniu 1918 roku walczy pod Sokolem i Dołnobyku. 28 stycznia 1919 roku wraz z pułkiem szarżuje pod Krystynopolem.

Po powrocie do Warszawy zostaje skierowany do Szkoły Kawaleryjskiej. Już w kwietniu ponownie wraca na front. Bierze udział w wyprawie wileńskiej. 19 kwietnia wkracza do Wilna. Następnie walczy w obronie miasta. Po wyprawie wileńskiej w dniu 1 czerwca 1919 roku zostaje mianowany podpułkownikiem, bezpośrednio ze stopnia rotmistrza i zostaje skierowany do Szkoły Jazdy w Saumur we Francji. Kończy ją z I lokatą.

 

Po powrocie do kraju obejmuje dowodzenie 8 Brygadą Jazdy w składzie: 2, 108 i 115 pułki ułanów. Brygada walczy w składzie 2 Dywizji Jazdy pułkownika Orlicz - Dreszera. Jego 8 Brygada zwycięsko walczy z wojskami sowieckimi pod Kosnowem, Włodzimierzem Wołyńskim i Łuckiem. Opanowuje przeprawę na Styrze. Toczy ciężkie boje pod Klewaniem i Równem. 25 września dociera do miejscowości Korzec, zdobywa Zwiahel i toczy zwycięskie walki nad rzeką Słuczą. W październiku 1920 roku 8 Brygada Jazdy bierze udział w słynnym Zagonie na Korosteń, zdobywając po drodze Katerynówkę i Żytomierz. Walki na froncie kończą się wspaniałymi zwycięstwami pod Krasnogórą i Rudnią Baranowską.

Po zakończeniu wojny kończy Wyższy Kurs Dowódców w Warszawie. W tym czasie pełni dodatkowo obowiązki dowódcy 2 Dywizji Jazdy. Następnie zostaje wyznaczony głównym instruktorem szkolenia w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. 1 lipca 1923 roku zostaje mianowany pułkownikiem. W sierpniu 1924 roku powierzono mu pełnienie obowiązków dowódcy 15 pułku ułanów w Poznaniu, a od września 1927 roku dowódcy IX Samodzielnej Brygady Kawalerii "Baranowicze". 1 stycznia 1930 roku zostaje mianowany generałem brygady. W sierpniu 1937 roku wraca na Pomorze i obejmuje dowodzenie Pomorską Brygadą Kawalerii w Bydgoszczy. Wraz z całą Brygadą bierze udział w akcji na Zaolziu w 1938 roku. W przededniu wybuchu wojny obejmuje dowodzenie Samodzielną Grupą Operacyjną "Czersk" w składzie PBK, bataliony Obrony Narodowej i jednostki straży granicznej. G. O. "Czersk" otrzymuje do obrony pas o szerokości 70km. W wyniku natarcia przeważających sił nieprzyjaciela G. O. zostaje zmuszona do odwrotu. 5 września zostaje rozwiązana. Gen. Skotnicki otrzymuje nowe zadanie. Dowódca Armii "Poznań" gen. Kutrzeba powierza mu dowodzenie połączonymi brygadami kawalerii: Pomorską i Podlaską w bitwie nad Bzurą. Kawaleria gen. Skotnickiego uderza od strony Łodzi na skrzydło wojsk niemieckich.

Natarcie to osiąga sukces, rozbijając znaczne siły niemieckie. W wyniku niepomyślnego przebiegu walki na innych odcinkach wojska dowodzone przez generała przechodzą do obrony na linii rzeki Bzura. osłaniając wycofujące się armie "Pomorze". 18 września osobiście dowodzi natarciem zgrupowania Batalionów Obrony Narodowej, z którymi usiłował przedostać się do okrążonej przez wojska niemieckie Warszawy. Podczas ataku w tyralierze piechoty został ranny. Wydał ostatni rozkaz kontynuowania natarcia, które zakończyło się ostatecznie powodzeniem. Mimo udzielonej pomocy medycznej generał zmarł o godzinie 6 rano 19 września 1939 roku. Zginął śmiercią bohatera, do ostatniej chwili życia walcząc z bronią w ręku w obronie Ojczyzny. Prochy generała spoczywają na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 28, rząd 6, grób 30).

Za swe zasługi dla odrodzenia się Państwa Polskiego i budowy jego Sił Zbrojnych, gen. Stanisław Grzmot - Skotnicki był odznaczony: Orderem Krzyża Virtuti Militari (V i IV klasy), Orłem Komandorskim i Oficerskim Polonia Restituta, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) oraz Francuską Legią Honorową (III i V klasy).

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych